Apple iPhone 3GS İncelemesi

Apple 3GS, Apple 3G'den sonra devrim niteliğinde yenilikler getirmiyor. İsmindeki 'S' yani 'speed' kelimesinden de anlayacağınız üzere bu modelde hıza önem verilmiş. Kamera verimliliği ve pil ömrü artırılmış. Geçen senenin tasarımını kullansa da bazı ekstra donanımsal özellikleriyle ön plana çıkıyor.

İphone 3G'ye Göre Avantajları

• Daha hızlı 600 Mhz işlemci ve çift 256 MB bellek
• Fark edilir derecede performans artışı
• HSDPA 7.2 Mbps ile daha hızlı veri aktarımı
• Otomatik netleştirmeli, 30 fps'de VGA video kaydedebilen, nesneye dokunduğunuzda odaklanan, 10 cm mesafede makro moduyla fotoğraf çekebilen 3.2 megapiksel kamera
• 16 GB ve 32 GB dahili hafıza seçeneği
• Harita uygulamasına uyumlu dijital pusula
• Daha yüksek ses verebilen hoparlör
• Daha uzun pil ömrü
• Daha kolay temizlenebilen ekran
• Sesli kontrol. Birini ararken, oyun oynarken, müzik dinlerken kullanılıyor.
• 480i yerine 480p çözünürlükte TV çıkışı
• Yeni erişilebilirlik menüsüne eklenen yazıyı okuyabilme özelliği
• Dahili Nike+ koşu sistemi
• Erişilebilirlik menüsüne eklenen büyüteç

Olumsuz Yanları

• Tasarımda değişiklik yapılmamış
• Gelişmiş bir telefona göre zayıf kalan sınırlı özelikli 3 megapiksel kamera
• Hâlâ flaş ve donanımsal fotoğraf çekme tuşu yok
• Stereo hoparlör yok

iPhone OS 3.0 sürümü ilk kez 3GS ile geliyor. Önceki modeller bu sürümü güncelleme yaparak geçebiliyor. Bu sürümde iPhone işletim sistemi iyice olgunlaştı. Geriye dönüp baktığımızda eski sürümlerin ne kadar sınırlı özellik sunduğunu görüyoruz.
 

Kutuyu Açıyoruz

Apple, iPhone 3GS için aynı kutuyu kullanmaya devam ediyor. Kutu içerikleri standart şık maddeden yapılmış. USB kablosu, şarj ve kulaklık ürün ile birlikte geliyor. Apple kullandığınızı gururla göstermek için kutuya logolu birkaç çıkartma da koymuşlar. İphone 2G'deki masa standı ve temizleme bezi ne yazık ki 3GS ile birlikte verilmiyor.

Kulaklıklar yenilenmiş. Yeni kulaklıklarla müziği ve ses seviyesini uzaktan yönetebileceksiniz.Tuşlara farklı işlemler atayabiliyorsunuz. Varsayılan olarak üst ve alt tuşlar ses seviyesini değiştiriyor. Ortadaki tuşa bir kez basınca müziği durduyor/çalıyor, iki kez basınca hızlı ileri sarıyor, üç kez basınca geri sarıyor. Aynı zamanda bir çağrı geldiğinde orta tuşa basarak çağrıyı yanıtlayabiliyorsunuz. Bekleme konumundayken kısa bir süre basılı tuttuğunuzda ise yeni eklenen sesli komut işlevi devreye giriyor. Tuşların kullanımı biraz karışık gelebilir. Kitapçığı da tam anlaşılabilir değil. Bu üç yeni kumanda tuşu dışında kulaklığın görünümü eski modellerdekinin aynısı.

Tasarım ve Malzeme

iPhone 3GS'yi tarif etmek üstün zeka gerektirmiyor. Zaten iPhone 3G'yi görmüştük öyle değil mi? Evet, bu da onun aynısı. Küçük bir fark bulduk: iPhone marka yazısı 3G'deki gri mürekkepten değil, krom havasında. Ne yazık ki cihazın üzerinde '3GS' olduğunu belirten hiçbir ifade bulunmuyor. 3GS yine endüstriyel kurşun malzemeden yapılmış. Köşeler harika, renkler güneş ışığında çok şık görünüyor.

Ekran çözünürlüğü 320 x 480 piksel. Bu çözünürlük değişiminin iPhone Store'daki çoğu uygulamayla uyumsuzluk sorunlarını beraberinde getireceğini düşünüyoruz.

Ekrandaki görüntüler 3G ile kıyaslandığında biraz daha sıcak görünüyor. Bu iyi olmuş çünkü 3G'de renkler soğuk ve mavimsiydi. Fakat bu ark yalnızca iki telefonu da elinize aldığınızda ayırt edilebiliyor.

Ekrandaki tabaka izlerin ve tozların daha kolay silinmesine yardımcı oluyor. Belki de bu yüzden kutuya temizleme bezi koymamışlardır. Tişörtünüzle bile ekranı rahatlıkla silebiliyorsunuz.

Cihazın sağ kısmına fotoğraf çekme tuşu koyulabilirdi. Tahmin ettiğimiz gibi üst kısımda değişiklik yok: kullanışsız SIM kart yuvası, 3.5 mm kulaklık jakı girişi ve açma/kapatma tuşu.

Alt kısımda sağda mikrofon, solda hoparlör var. Ne yazık ki tek hoparlör var. Evet, daha fazla ses çıkarabiliyor. Büyük başarı değil ancak hoş bir güncelleme. Zil sesleri artık daha duyulabilir seviyede.

Arka kısım aynı parlak malzemeden üretilmiş. Parmak izi tuttuğu doğru. Üstelik temizlemesi zor. Ön taraftaki malzemeden arka tarafta kullanılmamış.

Kamera lensi arka kısımda yine aynı yerde. İşlevsellik olarak lense bakarak herhangi bir gelişme göremiyoruz. Fakat biliyoruz ki kamera daha yüksek çözünürlüklü, otomatik netlemeli ve video kaydı yapabiliyor.

Son olarak Apple, pil ömrünün %20 arttığını iddia ediyor. Uygulamalarla, oyunlarla, web tarayıcıyla, müzik çalarla haşır neşirseniz batarya ömrü bir tam gün bile yetmeyebilir. 3G özelliğini kapatmak işe yarayabilir ama bu sefer de HSDPA hızında ver aktarımı yapamazsınız.

İphone OS 3.0 ile Gelen 100'den Fazla Yenilik

iPhone işletim sisteminin yeni ve son sürümü cihazdan kesinlikle daha yenilikçi. Önceki modellerin de bu yükseltmeyi yapabileceğini düşünürsek 3GS'nin üstünlük sınırları iyice daralıyor. Yine de işletim sistemine bağlı olmayan bazı ek özelliklere sahip.

İphone OS 3.0 işlevselliği artıran, daha önce gözden kaçan eksiklikleri içeren 100'den fazla geliştirme içeriyor. Bir de şöyle düşünmek lazım; Apple bundan iki yıl önce ilk dokunmatik ekranlı telefonunu çıkardığında bile bu bir devrimdi. Diğer markaların onun seviyesine gelmesi 1 yılı buldu.
 

İphone OS'taki Genel Yenilikler

• E-posta, takvim, notlar, iPod ve web dahil olmak üzere tüm sistemde arama yapılabiliyor. Ana ekrandayken ana sayfa düğmesine basmak sizi “Spotlight” isimli arama fonksiyonuna götürüyor. Tekrar ana sayfa tuşuna bastığınızda ise ana ekrana geri dönüyorsunuz. Ayarlar > Genel > Ana Sayfa > Arama Sonuçları kısmından arama sonuçlarının sıralanma şeklini belirleyebiliyorsunuz. Artık fotoğraflar kopyalanıp yapıştırılabiliyor.
• Uygulamaları ana ekrana taşımak daha kolay
• Arkaplan bildirimleri servisi sonunda hazır. Uygulama ikonunun rengini değiştirme, SMS stili açılan pencere hatırlatıcılar ve alarma sesi gibi bildirimler var.
• Standart uygulamalara yeni haberler ve detaylar eklenmiş. Ayrıca manzara görünümü modunda grafiksel geçmişi de görüntüleyebiliyorsunuz.
• Desteklenen dillerin ve klavyelerin sayısı artırılmış
• Ebeveyn filtresi; TV gösterileri, App Store uygulamaları ve filmleri kapsıyor
• Ses kaydediciye düzenleme, kesme ve e-posta/MMS ile gönderme özellikleri eklenmiş. Arkaplanda ses kaydı yapabiliyor ancak görüşme esnasında yapamıyorsunuz.
• Aksesuar üreticiler artık yazılımsal yönetim sunabiliyorlar. (FM radyo alıcı ve verici, Bluetooth'la çalışan sağlık uygulamaları gibi)
• Ana sayfa düğmesine çift tıkladığınızda Spotlight aramayı, kamerayı veya favori kişileri açabiliyor (varsayılan)
• Daha önce 9 olan azami uygulama ekranları 11'e çıkarılmış
• Wi-Fi ile bir başka 3GS'ye bağlanabiliyorsunuz.
• Tahminsel sözlük geliştirilmiş
• Bir yerden bir yere yol tarifi artık mümkün
• Kronometreye tur ve toplam süre özellikleri eklenmiş
• 3G ile indirilebilen sınırsız boyutta podcast'lar
• Korumalı porfiller ve yedekleme imkanı
• ActiveSync eşitleme politikası desteği
• Apple MobileMe servisi üzerinden çevrimiçi “iPhone'umu bul” hizmeti (ücretli)

Yazı Girişi ve Yönetimi

• Telefonun her bölümünde kullanılabilen yazı kesme, kopyalama ve yapıştırma özellikleri
• Yazı düzenlemede geri ve ileri alma. Bir yazı girişi olan uygulamada iPhone'u salladığınızda geri ve ileri alma diyaloğu penceresi çıkıyor.
• Takvimde ve açılan pencereler dışında her yerde kullanılabilen yatay modda geniş klavye
• Tahminsel yazı özelliğinde artık iki kelime arasında boşluk olmasına gerek yok

Kişiler ve Çağrı Kayıtları

• Bireysel telefon numaralarını komple silebilme
• Rehberdeki kişi bilgilerini e-posta ya da MMS ile .vcf formatında paylaşabilme
• Detaylı çağrı kayıtları
• Son yapılan çağrılarda telefonun tipini gösterme (ev telefonu, cep telefonu, iş telefonu gibi)
• Çağrı kayıtlarından, rehberdeki kişileri silebilir ve düzenleyebilirsiniz
• Telefonunuzla iTunes store hesabı açabilme
• iTunes, iPhone'unuza film indirmenize veya onu kiramanıza izin veriyor

Mesajlaşma

• Operatör desteğine bağlı olarak MMS gönderebilme. İphone 2G'ye yama yapmadan hâlâ MMS gönderilemiyor.
• Bir ya da birden fazla SMS'i başkasına iletebiliyorsunuz.
• E-posta uygulamasındaki arama kutusu gönderen ve ileti konularında arama yapıyor
• E-posta ayarlarında “Başka sunucudaki resimleri aç/açma” ayarı
• E-postaya birden çok resmi tek seferde ekleyebilmeye yarayan düğme
• Artık tam çözünürlüklü fotoğraflarınızı e-posta ile gönderebiliyorsunuz (dosya eklerinden eklediğinizde değil, fotoğrafı kopyalayıp e-posta ileti kısmına yapıştırdığınızda)
• Yazılı mesajları hatırlatma uyarılarını kapatabilme
• Yazılı mesajların önizlemelerini kapatabilme

Kamera

• Sol köşede son çekilen fotoğrafın küçük halini görüntüleme

Safari Güncellemesi

• Parolaları kayıt etme ve otomatik doldurma
• Mobile Safari için Oltalama Önleyici (Anti-phishing) aracı. Bununla, kişisel bilgilerinizin istemediğiniz kişilere ulaşması önleniyor ve güvenlik sağlanıyor.
• Proksi desteği
• Bağlantıyı kopyalama ve yeni sayfada açma komutları
• Daha hızlı Javascript performansı
• Yeni video oynatma yetenekleri (HTML 5, h.264 ve http). Görüntü kalitesi bağlantı hızınıza bağlı.
• Halka açık Wi-Fi noktalarına otomatik bağlanma
• Bir web sayfasını kapatıp boş sayfa açma özelliği

iPod Oynatıcı

• Telefonu sallayarak şarkıları karıştırabilme
• iPod müzik kapasitesi kendi yerel arama özelliğine sahip
• Şarjdayken müzik çaldığınızda batarya resmi yerine albüm kapağı çıkıyor
• 3. parti uygulamalar artık iPod kütüphanenize bağlanabiliyor
• Video ve müziklerde daha keskin ileri ve geri sarış

YouTube Uygulaması

• YouTube hesabına giriş yapma
• Yorumları görebilme
• Videoları oylayabilme

Notlar

• Notlar iTunes aracılığıyla üçüncü parti uygulamalara eşitlenebilir
• Notları toplu silebilme
• Notlar uygulamasındayken aşağı indiğinizde yerel arama kutusu beliriyor

Takvim

• Takvim Exchange (takas) özelliğine sahip
• Sunucu/istemci protokolüyle çalışan CalDAV isimli takvim ve randevu uygulaması ile randevularınızı aynı ya da farklı sunuculardaki diğer insanlarla birlikte programlayabilirsiniz. Google Calendar, Apple iCal ya da Yahoo Calendar uygulamaları buna örnek gösterilebilir.

Bluetooth

• Stereo A2DP desteği
• Bluetooth ile başka bir iPhone 3GS'ye bağlanabilme
• Bluetooth ve USB ile internete bağlanabilme

iTunes Store ve AppStore

• iPhone'dan iTunes hesabı oluşturabilme
• Film kiralama veya satın alma
• iTunes/AppStore hesaplarını düzenleme
• AppStore uygulamalarını daha rahat gezebilme
• Bazı uygulamalara aylık ücretle abone olabilme
• 3. parti uygulamalarda In-Apps ile isteğe bağlı olarak uygulama üzerinden güncelleme yapabilme

Eksik Yönler

• Web tarayıcıda Flash desteği yok
• Hâlâ dosya yönetici yok
• Ekrana dokunulduğunda titreşimli geribildirim yok
• Bluetooth ile telefonlar arası dosya transferi yapılamıyor
• Rehberdeki kişiler hızlı ya da topluca silinemiyor
• SMS/MMS yazarken karakter sayacı yok, iletim raporu yok
• E-postalar topluca okunmuş olarak işaretlenemiyor, ZIP ve RAR dosyalar açılamıyor, e-posta arama özelliği mesajın içeriğini taramıyor
• Akıllı arama yok (Onun yerine Spotlight var)
• Yapılacaklar uygulaması yok (Ek olarak kurulabiliyor)
• Sessize alma özelliği yok
• Ekran kilidi; yaklaşan randevular ve olaylar, hava durumu, haberler gibi uygulamalarla ilgili bilgiler verebilirdi
• 3G, GPS, Wi-Fi, uçuş modu ve Bluetooth'u açıp kapatmaya yarayan bir Wireless yöneticisi olmalıydı
• Hâlâ gerçek anlamda aynı anda birden çok işlem yapma (multitasting) desteği yok
• Spotlight ile tüm sistemde yapılan aramalar bazen çok yavaş olabiliyor
• iPhone'u USB ile Windows'a bağladığınızda, dosya depolama birimi olarak kullanamıyorsunuz
• Hâlâ DivX ve XviD video desteği ve bunu yapabilen 3. parti yazılım yok

Kullanıcı Arayüzü ve Tuş Özellikleri

Ana ekranda alışık olduğumuz düz (alt menüleri olmayan) ikonlar karşılıyor bizi. Bir ikona hafifçe tıklatarak o uygulamayı açabiliyoruz. Donanımsal Ana Sayfa tuşuna bastığımızda ise uygulama kapanıyor ve ana ekrana dönülüyor. Ayarlar kısmı birkaç seviye derinlere inebiliyor.

İphone 3GS'de menüler ve programlar iPhone 3G'ye göre daha hızlı açılıyor. Otomatik döndürme algılayıcı hassasiyeti de artırılmış. Wi-Fi ile web tarayıcıdan açılan sayfalarda % 20 ile %90 arası hız artışı gözlemledik. Uygulama açılışlarında ise bu oran %85-90 civarında. Ayrıca işletim sistemi de bir önceki modele gör 2 kat hızlı başlatılıyor.

Telefonun tümünde arama yapmayı sağlayan Spotlight özelliğinden bahsetmiştik. Onu kullanmanın en kolay yolu, başlangıç ekranından sola kaydırmak. Varsayılan olarak “9” yerde arama yapılıyor: rehber, müzik, uygulamalar, eposta, notlar, sesli kitaplar, podcast ve videolar. İstemediklerinizi filtre dışında tutabiliyor ya da listelenme önceliklerini belirleyebiliyorsunuz. Arama gayet hızlı. Arama sonuçlarından birine bastığınızda da genel olarak hızlı fakat, iPod şarkılarını buradan doğrudan açmaya çalışırsanız biraz yavaşlık söz konusu. Wi-Fi ve Bluetooth sonuçları da eklenirse Spotlight çok kullanışlı bir sistem aracına dönüşecektir.

İphone, multi-tasting denilen aynı anda birden çok uygulama çalıştırma desteğine sahip değil. Buna rağmen iPhone OS 3 ile birlikte arkaplan uyarıları diye bir sistem dahil edildi. Böylece uygulamalardaki yeni etkinlikleri, bilgisayarda sıkça kullandığımız MSN programının uyarı pencereleri gibi görebiliyoruz. Bu özelliği kapatabilir ya da ikonunu ve uyarı sesini değiştirebilirsiniz.

Sıradaki büyük yenilik; kes, kopyala ve yapıştır özellikleri. Yazı olan her yerde kullanılabiliyor. İphone kullanıcıları bu özelliklerin eklenmesini tam iki yıl bekledi (!)

Safari tarayıcısındaki şeyleri de kopyalayabiliyorsunuz ancak, popup penceredeki yazılarda ve oyunlarda işlemiyor.

Gayet mantıklı çalışıyor. Kopyalamak istediğiniz yazıyı başlangıcından sonuna kadar tarıyorsunuz, mavi oluyor, sonra da yapıştırmak istediğiniz yere sürüklüyorsunuz. Bu eylem için kes/kopyala/yapıştır/hepsini seç açılan sekmelerini de kullanabiliyorsunuz.

Bilhassa, kopyalanan yazı cihazı kapatıp açtığınızda da saklanıyor.

Bir diğer güzel özellik ileri ve geri alma seçenekleri. Klavyenin kullanıldığı her uygulamada geçerli olan bu özelliği kullanmak için telefonu sallamanız ya da ona hafifçe vurmanız gerekiyor. Tabi ki ihtiyacınız yoksa ve sinirinizi bozduysa bu özelliği kapatabilirsiniz.

Yatay görünüm klavye modu da kullanışlı güncellemeler arasında. Mesajlaşma, notlar, rehber (kısmen) ve web tarayıcıda klavyeyi yatay ve daha geniş olarak kullanabiliyorsunuz.

Fakat takvime yazı girerken kullanılamamasına şaşırdık. Apple mühendisleri bunu gözden kaçırmış olmalı. Ayrıca rehberde de, yalnızca mesajlardaki numaraları rehbere eklerken kullanılıyor.

İphone 3GS'nin iPhone 3G'de olmayan iki yeni özelliği var: sesli kontrol ve manyetik pusula. Sesli kontrol uygulaması bir ismi/numarayı ara, bir şarkıcıdan/albümden ya da tek bir şarkıyı çal, duraklat, müzikleri karıştır gibi komutları algılayabiliyor. Hatta “Bu hangi şarkı?” dediğinizde şarkının ismini gösteriyor. Eşleşme olursa sonuç otomatik olarak açılıyor, değilse uygulamadan çıkılıyor. Bu çıkış rahatsız edici çünkü eğer komut algılanmazsa uygulamayı yeniden başlatmak gerekiyor. Ana Sayfa tuşuna basılı tutulduğunda açılan bu uygulanayı kullanmak için sesinizi önceden kaydetmenize gerek yok! İçinde Türkçe'nin de bulunduğu tam 30 dil destekleniyor.

Pusula Google Maps ve diğer 3. parti yazılımlarla çalışıyor. Ayrıca GPS koordinatlarınızı gösteren ve gerçek kuzey ile manyetik kuzey arasını bağlayan kendi uygulaması da var. Bağımsız uygulama  farklı yerlerde hatalı sonuçlar gösterebiliyor ve Google Maps'ta bazı tezatlıkları var. Fakat haritaları otomatik olarak döndürürken tamamen düzgün çalışıyor.

Ve nihayet iPhone 3GS, engelli insanlar için uygun hale getirildi. Seslendirme, arayüz büyüteci ve siyah-beyaz menü gibi özellikleri daha önce diğer telefonlarda görmemiştik. Seslendirme özelliği, menüdeki isimlerini sesli olarak okuyor. Bu moddayken menü ikonuna bir kez tıklanıldığında ikon imleniyor ve sesli olarak okunuyor. Çift tıkladığınızda açılıyor, üç parmağınızla  biraz daha kuvvetlice vurduğunuzda ise yukarı ve aşağı kaydırmanıza imkan veriyor. Telaffuz hızı ve ses özelleştirilebiliyor.

Büyüteç, her uygulamada arayüzü yakınlaştırıyor. Arayüzü yakınlaştırmak için ekrana üç parmağınızla çift tıklamanız gerekiyor. Siyah – beyaz görünüm ise görme bozukluğu olanlar için daha yüksek zıtlık ve ayırt edilebilirlik sağlıyor.

Rehber Yönetimi

3GS'nin rehber bölümünde diğer telefonlardan farklı olarak şu özellikler var: 1) Kişiyi MMS veya eposta ile .vcf formatında yollayabilme 2) Son görüşmeler listesinde çağrı süresini gösterme

Bir tuhaflık var! İki iPhone arasında yağtığımız 1.32 dakikalık görüşmede telefonları farklı zamanlarda kapattık. Arama yaptığımız iPhone'da görüşme 2 dakika, diğerinde ise 1 dakika olarak saklandı. Sanıyoruz ki bu bir hata ve bir dahaki güncellemede düzeleceğini umuyoruz.

Rehberdeki arama kutusu akıllı aramayı hâlâ desteklemiyor (onun yerine Spotlight var). Telefon rehberindeki kişiler topluca silinemiyor. Dolayısıyla kişiyi silmek için kartvizini açmalısınız.

Telefon

Şebeke kapsama konusunda iPhone 3GS, dar şehir noktalarında biraz sağlıksız, ancak çoğu durumda gelen çağrı kalitesi iyi. Hoperlör performansının artırıldığını duyunca sevineceksiniz. Ses kalitesi önceki modellerden daha iyi.

Mesajlaşma

Her telefonun temel özelliklerinden biri olan mesajlaşma, iPhone OS 3.0'da adamakıllı geliştirilmiş. Sıralı bir mesajlaşma trafiğindeki ayırma balonları silinebiliyor ya da birkaç tanesi topluca silme için seçilebiliyor. Diğer bir yenilik ise, arka arkaya mesajlaşmadaki bir ya da daha fazla SMS/MMS'in iletilebilmesi. Yazı, tek bir SMS/MMS olarak birleştiriliyor.

İlaveten, yazılı mesajları hatırlatma uyarılarını ve önizlemelerini kapatabilirsiniz.

SMS geliştirmeleri dışında artık tam MMS bütünleşmesi var.  MMS bağlantısını sağlanmadan önce genel arayüzde herhangi bir simge görmeyeceksiniz. Daha da kötüsü, hazır MMS ayarları dışında elle ayar oluşturamıyor ve düzenleyemiyorsunuz. Eğer kullandığınız operatörün MMS ayarları yoksa, almak için tek yol, müşteri hizmetleri ile irtibata geçmek. Fakat iPhone, mobil operatörlerle işbirliği içinde satıldığından ayarlar çok büyük bir ihtimalle hazır gelecektir. Tahminimizce bu kısıtlama, kaçak ya da kırık cihazların kullanılmasını engellemeye yönelik.

MMS ile vCard'lar, ses dosyaları ve konum verilerini alabilirsiniz. İphone 3G S'de ayrıcalıklı olarak video gönderme de var.

MMS oluşturmak sanıldığından da kolay. Mevcut fotoğraflarınızdan birini seçebilir ya da o anda çekim yapıp mesaja ekleyebilirsiniz. Tek seferde bir resim seçilebiliyor ya da çekilebiliyor. Başka çekmek için kamera ikonuna tekrar basmalısınız.

Çoklu fotoğraf gönderimi, GPS koordinatları veya klipler, bu uygulamaların paylaşım özelliklerine bağlı olarak ek üyelik gerektirebiliyor.

Ne yazık ki iPhone 2G, MMS eşitliği özelliğini kaldırdı. Yani 2G kullanıcıları 3G kullanıcılarına MMS gönderemiyor ve onlardan gelenleri alamıyor. Resmi olmayan yamalarla bu sorun hallolsa da Apple'ın 3GS satışlarını artırmak için bu yöntemi seçtiğini düşünüyoruz.

E-posta istemcisi de geliştirmelerden nasibini almış. Birçok yenilik var ama en önemlisi köklü görünüm modu. Bu görünümde mesajlaşma trafiğinizdeki yazılar daha kolay ayırt edilebiliyor.

İphone OS 3.0 ile birlikte e-posta bölümünde üst kısımda yerel arama kutusu var. Fakat yalnızca gelen, giden ve konu kısımlarında arama yapabiliyor. İleti kısmındaki içeriği taramıyor. Umarız bir dahaki güncellemede bu özellik de gelir.

Fotoğraflardaki görüntüleri, çoklu olarak seçip e-postaya ekleyerek gönderebiliyorsunuz. Artık 3 MP tam çözünürlükteki fotoğraflarınızı gönderebileceksiniz. Ancak bunu yapmak için fotoğraf galerisine gidip, istediğiniz fotoğrafları seçip, kopyalayıp, e-posta gövdesine yapıştırmanız gerekiyor. Bu çözünürlükteki fotoğrafları normal yoldan eklemek isterseniz dosya boyutu hatası alırsınız.

İpod – Ara ve Oynat

iPod müzik oynatıcısı, Spotlight'tan farklı olarak yerel arama mekanizmasına sahip. Sonuçlar albümlere ve şarkılara göre sıralanabiliyor.

İleri ve geri sarma artık daha keskin. Oynatma sırasında pozisyon göstergesini sürüklemek şarkı ya da videonun daha geniş bölümlere gitmesini sağlıyor ama, parmağınızı ekrandan aşağıya doğru göstergecin hareket etmesini beklemeden kaydırırsanız ileri ve geri sarma işlemleri daha net ve keskin oluyor.

Yine şık bir özellik ise salla ve karıştır özelliği (kapatılabiliyor). Telefonu sallayarak şarkıları karıştırabiliyorsunuz. Bu esnada çıkan ses ise kapatılamıyor.

Şarj olurken iPod açıksa, batarya doluluğu yerine albüm kapağı gösteriliyor.

Artık 3. parti uygulamalar da iPod kütüphanesine erişebiliyor. Örneğin bir oyunda kendi arşivinizdeki müzikleri dinleyebileceksiniz. Buna benzer gelişmiş müzik uygulamaları da geliştirilecektir.

İphone OS 3.0 ile birlikte nihayet kullanıcılar stereo Bluetooth kulaklıklar ya da uyumlu Bluetooth hoparlörler ile müzik dinleyebilecek. Sony Ericsson MBS-200 Bluetooth hoparlör ile yaptığımız testte, ses seviyesinin telefondan yapılamadığını, yalnızca hoparlörler üzerinden yapılabildiğini gördük.

YouTube Kayıtları

YouTube konusundaki büyük yenilik ise hesap bütünleşmesi. Kişisel abonelikler ve oynatma listelerine giriş yaptıktan sonra erişilebiliyor. Yorumları görebiliyor ve videolara oy verebiliyorsunuz.

YouTube'a video yüklerken, arkaplanda başka bir video çekimi daha yapabiliyorsunuz. Bazı kısıtlmaları var. Video yüklemesinin 10 dakikadan uzun sürmemesi gerekiyor. Ayrıca yüklediğiniz videolar 480 x 360 piksel olarak yeniden boyutlandırılıyor. YouTube'un bu sıkıştırma kalitesini daha da artırabileceğine inanıyoruz.

Ses Kalitesi

Daha iyisi olmaz derken Apple bizi şaşırttı. İphone 3G'deki ses kalitesi taşınabilir bir cihazdaki kadar iyidi, 3GS'de ise mükemmel. İpod, ses kalitesi konusundaki deneyimlerine büyük kardeşiyle paylaşmış.

3 MP Dokunmatik Odaklamalı Videolu Kamera

iPhne 3GS'de kamera 3 megapiksele yükseltildi. Haklısınız, yüksek kaliteli telefonlara göre düşük bir rakam.

Dokunmatik AF lambası ve video kaydı olması biraz olsun bizi avutuyor. AF lambası çok hızlı ve doğru çalışıyor.

Kamera arayüzünde yalnızca kamera/kayıt tuşu ve köşede son çekilen fotoğrafın küçük hali var.

Kamera kalitesinde sorun yok. Renkler dengeli, görüntü keskin. Göze batan tek şey yüksek gürültü seviyesi. (Görüntüdeki kumlu etkiye dikkat edin.) Bu oran bir cep telefonu için çok fazla. Resimdeki gürültü hakkındaki tek iyi şey, ışıkla ilgili gürültünün renklerle ilgili olandan çok daha fazla olması. Gürültüye artı olarak bu fotoğraflarda analog film benzeri hoş bir kalıp var.

Sonuç olarak, daha yi 3 megapiksel kameralı telefon gördük ama iPhone 3GS de fena değil. Sanıyoruz ki kameranın daha iyi olmamasının nedeni satış taktiği. Çünkü böylelikle daha sonraki modellerde megapiksel değerini yükseltip, bakın daha iyisini yaptık demek daha kolay olacak.

Apple çalışanları “gürültülü” kameranın özelliklerini tanıtırken “düşük ışıktaki performansın artırıldığını” söylemişlerdi. Yaptığımız testler de bunu kanıtlar nitelikteydi.

Fotoğraf kalitesinin boyutunu 2 megapiksel seviyesine düşürdüğümüzde gürültü seviyesinin bir nebze azaldığını görüyoruz. Böylece düşük ışıktaki kalite farkını daha tarafsız gözlemleyebileceğiz.  Buna rağmen iPhone 3GS'den pek bir üstün yanını göremiyoruz.

İphone 3GS saniyede 30 kare içeren MOV formatlı videolar kaydedebiliyor. Video kalitesi, renkler ve zıtlık "tamam" sayılır. Yalnız çekim sırasındaki sarsıntılara karşı görüntü iyileştirmesi olsaydı iyi olurdu.

İlginç bir detay dikkatimizi çekiyor. Gece kulübü gibi yüksek sesli mekanlarda video kayıt yaparken videodaki ses kaydı birden kesilebiliyor. Belirli bir nedeni yok, ne zaman kesilip ne zaman başlayacağına kafasına göre karar veriyor.

Video klipler e-posta ve MMS ile gönderilebiliyor ya da doğrudan YouTube'a aktarılabiliyor. YouTube ile arkaplanda bir video aktarırken başka bir video da çekebiliyorsunuz. Daha önce de bahsettiğimiz gibi bazı kısıtlamaları var.

Kaydedilen videoları kesip biçebiliyorsunuz. Düzenleme modunda video, sarı bir kutuyla çevrilmiş film şeridi hattı şeklinde gösteriliyor. Düzenlemenin başlangıç ve bitiş noktalarını belirledikten sonra klip tam düzenlemeye hazır hale geliyor. Ne yazık ki -en azından bir sonraki sürüme kadar- düzenlediğiniz video, orijinal halinin üzerine kaydediliyor. Gerçekten çok gıcık! (iPhone OS 3.1 güncellemesiyle bu sorunun giderileceği haberini aldık.)

Safari Web Tarayıcı Parolaları Hatırlıyor

Parola kaydedici ve otomatik doldurucunun iPhone OS 3.0 ile gelen en önemli Safari yenilikleri olduğunu düşünüyoruz. Parola yönetici, sitelere giriş yaparken kullandığınız parola ve kullanıcı adlarını kaydediyor ve sizi bir sonraki girişinizde onları tekrar yazmak zorunda bırakmıyor. Yöneticinin açılır pencere menüsü yalnızca daha önceden kaydedilmiş alanları doldurmak istediğinizde karşınıza çıkıyor. Bir site için birden fazla hesap kaydedilmişse, en sonuncuyu gösteriyor. Öncekini kullanmak isterseniz alternatif kullanıcı adınızın (ya da herhangi bir alanın) ilk harflerini girmeniz yeterli.

Otomatik doldurma, önceden girilen rehber girdisini ya da benzer alanlardaki girdileri de tanıyabiliyor. Bilgileri sizin için doldurmayı teklif ediyor. Bir cep telefonu tarayıcısı için ne kadar kullanışlı, öyle değil mi?

Bir de, web üzerinde güvenli erişim ve bilgi paylaşımı için son güvenlik standartlarını destekleyen dahili anti-phishing (oltalama önleyici) aracı bulunuyor.

Safari ayrıca yeni “bağlantı kopyala” ve “yeni pencerede aç” komutlarına sahip. Bu komutlar, bir bağlantının üzerinde beklediğinizde çıkıyor.

Teknik anlamda da iyileştirmeler var. Yeni Squirel Fish Extreme HTML yorumlama motoruna teşekkürler, bilhassa JavaScript'leri daha hızlı çalıştırdığı için. Ne kadar hızlı çalıştığını görmek için iPhone 2G ve (2.2.1 OS) ve 3G (3.0 OS) arasında rastgele bir karşılaştırma yaptık. Ardından, iPhone 3GS'nin hızlı donanımını ve yeni yorumlama motorunu gözlemledik. Bu test için Google'dan rastgele bukduğumuz yapay bir JavaScript kodunu kullandık. Üç cihazda da aynı Wi-Fi bağlantısını kullandık.

İphone 3G, eski sürüm işletim sistemi kullanan 2G'den 2 kat hızlıydı. İphone 3GS'nin JavaScript benchmark sonuçları ise iPhone 3G'den tam 3 kat daha hızlıydı.

Yalnız unutmayın ki JavaScript hızı pratikte, tarayıcının genel performansını gösteren bir etken değildir. Bazı web sayfaları JavaScript kodları kullanmazlar bile.
 

Haritaların Yeni Bir Arkadaşı : Dijital Pusula

T-Mobile'ın G1 modeli, dijital pusula furyasını dokunmatik ekranlı cep telefonlarına getiren ilk modeldi. Diğer üreticiler de onu takip etti. İPhone da dijital pusulayı Google Maps ile bütünleştirdi.

Diğer köklü değişiklik ise çevrimdışı haritalar içeren 3. parti uygulamalar yüklenebilmesi ve adım adım 3 boyutlu sesli yol tarifi. Bu tür uygulamalar AppStore üzerinden satın alınabiliyor.
 

Bağlantı Sınırları Zorluyor

iPhone OS 3.0 ile gelen yenilik ile 3. parti yazılım geliştiriciler, Bluetooth ve USB bağlantılarını kullanarak iletişim kurulabilmesini sağlıyor. Gerçek hayatta bu demek oluyor ki, kamerayı kullanarak bazı şeyleri kontrol edebilecek, barkod okuyabilecek, oyun oynayabilecek ve klavye kullanabileceğiz.

Bire-bir bağlantı ise uygulama ve cihazlar arasında iletişim ve veri aktarımı açısından yeni kapılar açılması demek.

Bluetooth 2.1, A2DP profili ile uyum sağlıyor ve Stereo Bluetooth kulaklık ve hoparlörlerle müzik çalabiliyor. Hâlâ dosya aktarımı mümkün değil ama Wi-Fi etkin değilken Bluetooth üzerinden bire-bir bağlantı kurararak bunu yapabilirsiniz.

Wi-Fi özelliği ilk iPhone'dan beri biliniyor ama bu sefer genel kablosuz erişim noktalarına otomatik bağlanabiliyor ve bire-bir bağlantıyı destekliyor.

Ağ ayarları internete bağlı. Servis sağlayıcıya ait ön tanımlı bağlantı ayarları gerektiriyor. Fakat bu konuda çalışmalar var. İnternet bağlantısı, iTunes kurulu bir bilgisayar üzerinde Bluetooth ve USB ile de sağlanabiliyor.
 

Güncellenmiş Ajanda ve Ön Kurulu Uygulamalar

Bu bölümde, yalnıza eski iPhone 3G modeline göre güncellenmiş uygulamalardan bahsedeceğiz.

Büyük olaslıkla en çok kullanılan “Notlar”. Notlarda artık başlıkta ve notun gövdesinde arama yapabilen yerel arama motoru var. Bir notu, onu açmadan da silebiliyorsunuz. Notlar, Outlook gibi uygulamalar ile iTunes üzerinden eşleştirilebiliyor.

Sesli Notlar'ın arayüzü eski stil mikrofonu ve iki kontrol düğmesini (kaydet/durdur) andırıyor. Kayıtlar m4a formatında saklanıyor. Hem kaliteli hem küçük boyutlu. Ses kayıtları düzenlenebildiği gibi MMS veya e-posta ile de gönderilebiliyor.

Ayrıca sesli notları Hiçbiri, Podcast, Röportaj, Konferans, Fikir, Görüşme, Kısa Not gibi ön tanımlı etiketlerle sınıflandırabiliyorsunuz. Kendi etiketinizi de oluşturabilirsiniz.

Takvim hemen hemen değişmemiş diyebiliriz. Hâlâ geniş görünüm veya haftalık görünüm modları yok. Bunun dışında, kişi takası için iki yeni özellik var. Artık davetler ekleyebilir ve yeni olay eklerken uygunluğunu ayarlayabilirsiniz.

Yahoo'nun geliştirdiği Stoklar uygulamasının hızlı geçiş bölümü, stok detayları, tablolar ve haber beslemelerini gösteriyor. Geniş görünüm modunda grafikler hesap makinesindeki gibi tam ekran gözüküyor. Grafikte bir bölümü işaretleyerek o gün için piyasa fiyatını alabiliyorsunuz.

Son Sözler

iPhone 3GS'nin artım sayılabilecek yenilikler getirdiği bir gerçek, bunu tartışacak halimiz yok. Fakat her şeyden önce hem yazılımsal hem de donanımsal geliştirmeler iPhone'u hepsinden daha dengeli bir akıllı telefon haline getirmiş. Tüm bunlar özellikle eski iPhone 2G modelini kullananları, son teknoloji ürünü 3GS'ye terfi ettirmek için cezbedici nitelikte. Dokunmatik arayüzünü kullanma konusunda da artık çok daha iyi bir cihaz (Türkiye satışı olmasa da özellikle AppTunes üzerinde bir dolu uygulama var).

Dış görünüş açısından bir fark olmadığı için, iPhone 3G kullananların büyük bir kısmının 3GS'ye tonla para döküp terfi etmeyeceklerini düşünüyoruz. Kim durup duruken telefonunu satıp aynısının yenisini almak ister ki?

Son günlerde internette dolaşan, bataryanın çok çabuk bitmesi ve fazla ısınması (hatta patlaması) gibi sorunlara Apple firmasının sessiz kaldığını da söylemeden edemeyeceğiz. Fakat Apple gibi bir firmanın bu tür sorunları görmezden gelmeyeceğine inanıyoruz.

Bakalım 28 Ağustos'tan itibaren ülkemizde Vodafone ile satılacak olan iPhone 3GS, önceki modelleri kadar ses getirecek mi. Hep birlikte göreceğiz.